Impact Corona op beleid en uitvoering

De Coronacrisis en het effect van de door het kabinet reeds ingevoerde maatregelen hebben direct en indirect impact op onze gemeentelijke beleidsterreinen en bedrijfsvoering. Maatregelen die ingrijpend zijn voor onze inwoners, ondernemers, instellingen, als ook voor onze eigen gemeentelijke organisaties. Er worden nu en in de nabije toekomst andere prioriteiten gesteld. Op voorhand merken wij op dat er getracht is om de impact van Corona in kaart te brengen. De aard en betekenis van de gevolgen zijn gewoonweg niet geheel te overzien. Met zekerheid kunnen we wel stellen dat de impact fors en ingrijpend is.

De Coronacrisis heeft vooralsnog directe impact op de beleidsterreinen volksgezondheid, sociaal domein en economie. Gemeente Urk vaart begrijpelijkerwijs op onderdelen een andere koers dan wanneer de crisis niet aan de orde was. Wij bezien waar wij onze ondernemers, instellingen en inwoners die als gevolg van de crisis in acute nood terechtkomen, kunnen helpen en faciliteren. Na de crisis ontstaat een nieuw evenwicht in de samenleving en de economie.

Onderstaand gaan we nader in op de (mogelijke) impact van diverse beleidsterreinen. Voor de mogelijke financiële gevolgen van Corona verwijzen u naar het volgende tabblad.

Onderstaand geven wij een opsomming van de eerste beelden van de effecten voor het Sociaal Domein. Hoe groot de effecten zullen zijn, is afhankelijk van de duur van de maatregelen.

• Voor ouders in cruciale beroepen en kwetsbare kinderen is door de gemeente Urk in samenspraak met kinderopvang noodopvang geregeld.

• Zelfstandigen met financiële problemen worden met een tijdelijke regelingen ondersteund. Deze regelingen lopen door in 2021. Uitvoering vindt plaats door Flevolandse gemeenten via Zelfstandigen Loket Flevoland (ZLF).

• Zorgaanbieders hebben per omgaande hun zorgverlening ingrijpend aan moeten passen. Bijvoorbeeld dagactiviteiten konden niet meer plaatsvinden. Begeleiding die op een andere wijze vorm moest krijgen. Het Rijk en de VNG hebben afspraken gemaakt over de wijze waarop de zorgaanbieders financiële continuïteit kon worden geboden. De afspraken richten zich op:
  • Eventuele meerkosten van andersoortige (digitale) inzet en vanwege beschermingsmiddelen en –maatregelen.
  • Compensatie omzetverlies door niet geleverde zorg.
  • Soepel omgaan met afspraken en contracten daar waar de zorg en ondersteuning op andere wijze dan regulier geboden moest en moet worden.

De gemeente Urk volgt de richtlijnen vanuit de VNG en het Rijk. Gemeenten hebben inmiddels in twee tranches compensatie ontvangen voor de meerkosten.

Veel bedrijven maken zich grote zorgen over de gevolgen van de verspreiding van het Coronavirus in Nederland en daarbuiten. De gevolgen zijn immers immens. Ook zullen de economische effecten nog lang na-ijlen. Het spreekt voor zich dat de uitbraak van het Coronavirus ook een grote impact heeft op ons als gemeente. Wij hebben hierover nauw contact met onder andere de GGD en de Veiligheidsregio en volgen het advies van het RVIM daar waar op ons van toepassing. Waar nodig zullen we extra actie ondernemen.

Tal van bedrijven in onze gemeente zijn sinds de verscherpte maatregelen buiten bedrijf gesteld c.q. geraakt of kunnen kampen met een (tijdelijke) krimp van productie, hetgeen ook gevolgen heeft voor de arbeidsmarkt. Het Rijk en de EU staan klaar om "alle instrumenten die nodig zijn" in te zetten om de sociaaleconomische gevolgen van de Corona-uitbraak te beperken. Er is een investeringsfonds van € 25 mld., waarvan € 7,5 mld. snel beschikbaar. Daarnaast zullen de regels voor staatssteun en begrotingstekorten flexibel worden toegepast. Landelijk is een pakket aan economische noodmaat-regelen getroffen, waarin wij ook als gemeente onze rol pakken. Zo hebben wij als gemeente voorzien in tegemoetkomende regelingen op het gebied van de lokale belastingen door de invorderings-activiteiten met ingang van 20 maart jl. voor een periode van drie maanden op te schorten.

Verder hebben de recent aangescherpte maatregelen effect op de inkomsten en uitgaven met betrekking tot (niet doorgaan van) evenementen. Vooralsnog gaat de weekmarkt door. De inkomsten van de haven zullen als gevolg van Corona hoogstwaarschijnlijk dalen. De havengelden bedragen normaliter circa € 0,5 - € 0,6 mln. Een exacte berekening is op dit moment lastig te maken. We bekijken of we kosten kunnen reduceren, maar dit zal minimaal zijn.

Grondexploitaties/projecten
De mogelijkheid is aanwezig dat de uitbraak van het Coronavirus in 2020 tot een vertraging in de uitgifte van bouwpercelen leidt. Financieel technisch zullen de kosten mogelijk gaan toenemen omdat de grondexploitaties mogelijk vertraging op gaan lopen, omdat enerzijds potentiële kopers af haken vanwege financiële onzekerheden en anderzijds het Coronavirus ook effecten heeft op de bouwwereld. Er moet een inschatting worden gemaakt van deze effecten. De verwachting is dat bij grote projecten vertragingen kunnen ontstaan door beperktere beschikbaarheid van personeel en vertragingen in de productie en aanlevering van goederenstroom.

Wijkbeheer/Openbare ruimte
Bij het langer aanhouden van de maatregelen kan het zijn dat keuzes gemaakt moeten worden ten aanzien van kritieke processen. Hiervoor verwijzen wij naar ons continuïteitsplan. Dit betekent dat tijdelijke, andere, niet kritieke processen afgeschaald worden en minder of niet uitgevoerd worden. Concreet kan dit ook betrekking hebben op het beheer openbare ruimte, waarbij tijdelijk het beeld in de openbare ruimte (vooral eerst: onkruid op stoepen en onkruid in perken) slechter is dan het met de raad afgesproken beheerniveau. Extra kosten die wellicht gemaakt moeten worden om weer op niveau te komen zijn niet vooraf in te schatten omdat niet duidelijk is hoe lang de maatregelen zullen gelden en daarmee samenhangend de impact op beheer openbare ruimte.

Vergunningen
De invloed van Corona op de legesinkomsten vergunningen (in totaal per jaar begroot op € 0,7 mln.) is
moeilijk in te schatten. Tot nu toe merken we, behalve evenementen, nog geen terugval.

Handhaving inzet Boa’s
De coronamaatregelen vragen meer van team Handhaving. De normale werkzaamheden zijn door het Coronavirus en de gewijzigde bezetting opnieuw geprioriteerd. Ook zijn (met subsidie van het Rijk) tijdelijk twee extra toezichthouders ingehuurd.

Handhaving Wabo
Met betrekking tot taakonderdeel Wabo verwachten wij vooralsnog geen extra inhuur. Eventuele inhuur
zal de komende periode moeten blijken en blijft vanzelfsprekend afhankelijk van eventuele nieuwe maatregelen.

KCC en Burgerzaken
De werkzaamheden voor KCC gaan onverkort door. De producten van Burgerzaken worden nog steeds verstrekt, al is hier wel sprake van prioritering en aanpassing van de dienstverlening in verband met de vastgestelde contactmaatregelen. Het op afspraak werken bevalt van beide zijden (inwoner en dienstverlener) prima.

Communicatie
Binnen de organisatie is vanaf het begin van de crisis een Coronacrisisteam ingesteld. Van hieruit is de informatievoorziening naar medewerkers en samenleving vormgegeven via e-mail, intranet, website, sociale media en elektronische nieuwsbrieven. De werkzaamheden van het crisisteam worden verdeeld over meerdere werkgroepen, zoals bijvoorbeeld Sociaal Domein, Economische Zaken, Toezicht en Handhaving en Bedrijfsvoering bij 1,5 meter.
Het invulling geven aan genoemde taken vraagt nog steeds veel van de beschikbare capaciteit. Daarnaast worden reguliere werkzaamheden zoveel mogelijk uitgevoerd onder niet-reguliere omstandigheden. Hierbij geldt als richtlijn dat medewerkers zoveel mogelijk thuiswerken en overleg voeren via (video)bellen.

Interne organisatie (ICT – Informatiemanagement)
Onder regie van het Coronacrisisteam zijn op het gebied van ICT en informatiemanagement maatregelen getroffen om thuiswerken voor onze medewerkers adequaat in te regelen. Deze maatregelen voorzien er vooralsnog in dat onze medewerkers beveiligd van thuis uit kunnen werken. Om het videovergaderen te faciliteren hebben wij Skype voor bedrijven uitgerold. Het veilig beschikbaar en op afstand toegankelijk houden van de ICT-omgeving is een van de cruciale processen binnen de organisatie. Daarnaast is het voor de communicatie en (online) dienstverlening met inwoners en ondernemers van belang dat het online dienstverleningskanaal overeind blijft. De lopende ICT-projecten hebben enige vertraging opgelopen, maar komen vooralsnog niet in gevaar.